Wat doet Z-CERT precies bij een incident?
“Je krijgt direct één van de cybersecurity specialisten aan de lijn die je kunnen helpen bij het incident waarvoor je belt. Zij ondersteunen de deelnemer bij het uitzoeken wat er aan de hand is en bij het bepalen welke vervolgstappen nodig zijn. Het doel is steeds hetzelfde: de aanval stoppen, de schade beperken en ervoor zorgen dat de zorgsector er ook van kan leren.”
Hoe helpt Z-CERT een organisatie tijdens een incident?
“Z-CERT helpt vooral bij het vinden van de eerste oorzaak en geeft advies over hoe een incident verder moet worden aangepakt. Een commerciële partij doet vaak het volledige onderzoek, maar wij zijn er vooral om mee te denken, te adviseren en de juiste richting op te sturen.”
Wat betekent containment?
“Containment betekent eigenlijk het inperken van een aanval. Als je een besmet systeem hebt gevonden, is het vaak verstandig om dat van het internet af te koppelen zodat het niet meer kan communiceren met de aanvallers.”
Moet je een besmet systeem meteen uitzetten?
“Niet per se. Juist als je nog forensisch onderzoek wilt doen, is het vaak beter om het systeem aan te laten staan en alleen de verbindingen te verbreken. Als je het uitzet, kun je belangrijke sporen verliezen.”
Waarom is forensisch onderzoek zo belangrijk?
“Omdat je wilt weten wat er precies is gebeurd. Als een systeem uitstaat, kun je bijvoorbeeld geen onderzoek meer doen naar het geheugen. Dan mis je mogelijk informatie over welke applicaties actief waren of met welke systemen de malware contact had.”
Wanneer moet je een heel netwerk van het internet afhalen?
“Alleen als er duidelijke aanwijzingen zijn dat er echt actief iets gebeurt op het netwerk, bijvoorbeeld als er data wordt buitgemaakt. Dat is een zware maatregel en die neem je alleen als dat echt nodig is.”
Moet een server altijd helemaal opnieuw worden geïnstalleerd?
“Niet altijd. Soms is het genoeg om alleen het besturingssysteem te vernieuwen of opnieuw op te bouwen, zeker als de database losstaat en je zeker weet dat de aanvaller zich niet verder heeft verplaatst.”
Waarom is monitoring na een incident zo belangrijk?
“Omdat je ook daarna nog signalen van een achterdeur of nieuwe verdachte activiteit kunt zien. Zeker in de periode na een incident is het verstandig om extra alert te blijven.”
Waarom is het delen van IoC’s met Z-CERT nuttig?
“Omdat wij die informatie kunnen delen met de rest van de zorgsector. Daardoor kunnen andere organisaties ook op dezelfde signalen letten en misschien eerder ingrijpen.”
Wat is de belangrijkste boodschap voor organisaties na een incident?
“Blijf controleren of je echt alles hebt gezien. Kijk of er geen achterdeur is achtergebleven, of er geen nieuwe accounts zijn aangemaakt en of de Indicators of Compromises (IoC’s) echt verdwenen zijn. En als je twijfelt, kun je altijd bellen.”
Luister je liever naar deze podcast? Dat kan via je eigen podcastapp of via de podcastwebsite.